[ سوره آلعمران ( 3 ) : آيات 75 تا 77 ] وَ مِنْ أَهْلِ الْكِتابِ مَنْ إِنْ تَأْمَنْه بِقِنْطارٍ يُؤَدِّه إِلَيْكَ وَمِنْهُمْ مَنْ إِنْ تَأْمَنْه بِدِينارٍ لا يُؤَدِّه إِلَيْكَ إِلَّا ما دُمْتَ عَلَيْه قائِماً ذلِكَ بِأَنَّهُمْ قالُوا لَيْسَ عَلَيْنا فِي الأُمِّيِّينَ سَبِيلٌ وَيَقُولُونَ عَلَى اللَّه الْكَذِبَ وَهُمْ يَعْلَمُونَ ( 75 ) بَلى مَنْ أَوْفى بِعَهْدِه وَاتَّقى فَإِنَّ اللَّه يُحِبُّ الْمُتَّقِينَ ( 76 ) إِنَّ الَّذِينَ يَشْتَرُونَ بِعَهْدِ اللَّه وَأَيْمانِهِمْ ثَمَناً قَلِيلًا أُولئِكَ لا خَلاقَ لَهُمْ فِي الآخِرَةِ وَلا يُكَلِّمُهُمُ اللَّه وَلا يَنْظُرُ إِلَيْهِمْ يَوْمَ الْقِيامَةِ وَلا يُزَكِّيهِمْ وَلَهُمْ عَذابٌ أَلِيمٌ ( 77 ) معنى لغات : « تأمن ه » از مصدر امانه ، بمعنى امين و درستكار شمردن . « قنطار » معانى متعدّد شده است و هزار و دويست دينار و هشتاد هزار درهم نيز معنى كرده‌اند در اين آيه مفسّرين گفته‌اند مقصود مال زياد است . « دينار » اينجا بمعنى مال كم گفته‌اند . « دمت » از دام بمعنى پيوسته و دائم بود . « اميّيّن » جمع امّى منسوب بامّ يعنى بىسواد كه از طور مادرزادى تغيير نكرده و كسب كمال ننموده است و نيز گفته‌اند : منسوب بامّة عرب است باز به همين مناسبت كه بيشتر يا همه شان امّى و بىسواد هستند . « سبيل » بمعنى راه و مقصود راه و طريقه ى تسلَّط و حقّ بر ديگرى است . « اوفى » بمعنى انجام داد كه مردم حجاز اينطور تلفّظ مىكنند و اهل نجد « وفى » تلفّظ مىكنند و هر دو بيك معنى است . « خلاق » بر وزن سلام بمعنى بهره و نصيب « يزكّيهم » از مصدر تزكيه بمعنى پاك كردن از خويهاى زشت . جهت نزول : مجمع : ابن عبّاس گفت : عبد اللَّه بن سلام كه مردى بود يهودى و مسلمان شد دو هزار و دويست اوقيه طلا نزدش امانت گذاردند و در موقع به صاحبش پس داد و به فنحاص بن عاذور يك دينار امانت دادند او خيانت كرد ، دو جمله ى اوّل آيه براى توصيف آن دو نفر است و هم در مجمع است : در پاره اى تفسيرها نوشته‌اند جمله ى اوّل و بيان امانت براى توصيف مسيحيها است و ذكر خيانت وصف اخلاق